Τι βιβλίο ήταν αυτό που διάβασα!!! Πόσο διαχρονικό, πόσα μηνύματα, με τι φιλοσοφικό υπόβαθρο!
Ο βασικός ήρωας, ο Μέλμοθ, ως άλλος Φάουστ του Γκαίτε, έχει ανταλλάξει την ψυχή του με την αθανασία και περιπλανάται στους αιώνες αναζητώντας κάποιον να πάρει τη θέση του! Ο Μέλμοθ είναι ένα απελπισμένο πλάσμα που νιώθει εγκλωβισμένος και επιδιώκει τη λύτρωση της φθοράς! Είναι το πνεύμα του κακού που διαπερνά όλα τα εμπόδια και στο τέλος καταφέρνει να νικηθεί από τον έρωτα!
Τα γεγονότα διαδραματίζονται 17ο, 18ο και 19ο αι., στην Ιρλανδία, την Ισπανία και κάποια νησιά του Ινδικού ωκεανού, ενώ κάποιες φορές η πλοκή περιορίζεται σε μοναστήρια, μπουντρούμια της Ιεράς Εξέτασης και κάστρα!
Οι ήρωες παρουσιάζονται ως έρμαια μιας εποχής στη διάρκεια της οποίας επικρατεί σε μεγάλο βαθμό η υποκρισία, η εγκληματικότητα, οι προβληματικές σχέσεις, η αδικία, η θρησκοληψία, ο φανατισμός, ο χειριστικός ρόλος των ιερέων, η διαφθορά του κλήρου και οι σκληρές μέθοδοι τιμωρίας από την Ιερά Εξέταση!
Ο συγγραφέας θίγει τα κακώς κείμενα της καθολικής εκκλησίας, αλλά και του μοναστικού βίου. Καυτηριάζει τον παρεμβατικό ρόλο των πνευματικών στις οικογένειες της αριστοκρατίας, που είχε ως αποτέλεσμα τη διάλυση των συνειδήσεων!
Ο συγγραφέας εφαρμόζει μία δαιδαλώδη αφηγηματική τεχνική με πολλές εγκιβωτισμένες ιστορίες (αφήγηση μέσα στην αφήγηση), το σκηνικό είναι υποβλητικό, το μυστήριο και ο τρόμος είναι διάχυτα παντού, οι περιγραφές τόπων, προσώπων, καταστάσεων είναι άφθονες και λεπτομερείς, η δράση εξελίσσεται αργά, οι διάλογοι χαρακτηρίζονται από έντονη θεατρικότητα, ενώ στον αναγνώστη προκαλείται ένα αίσθημα ασφυξίας μαζί με υπαρξιακή αγωνία!
Το περίεργο, βέβαια, είναι ότι μέσα σε αυτόν τον ασφυκτικό κόσμο με τις τόσες παθογένειες το Κακό μιλάει ως φορέας ευάγωγου λόγου, γίνεται φορέας καλών μηνυμάτων! Μέσα από τον εκπεσόντα Άγγελο του Κακού ο συγγραφέας προβάλλει την άποψη ότι ο κόσμος πρέπει να αλλάξει και ο άνθρωπος πρέπει να αποκαταστήσει τη σχέση του με τη φύση (χαρακτηριστική είναι η επίδραση του Ρουσσώ)! Η κοινωνία της εποχής, όμως, εθελοτυφλεί μην έχοντας καμιά διάθεση για αλλαγή! Αν διαβάσει κάποιος τις τρεις τελευταίες σειρές του έργου με προσοχή θα το καταλάβει!
Χαρακτηριστικές, εξάλλου, είναι οι φράσεις που λέει ο Μέλμοθ σε κάποιους ήρωες: "Οι διαστροφές σας, τα πάθη σας και οι αδυναμίες σας σάς κάνουν θύματά μου" και "Διέσχισα όλο τον κόσμο ψάχνοντας, και κανείς δε θέλησε να χάσει τη ζωή του για χάρη αυτού του κόσμου".
Ένα καταπληκτικό Γοτθικό μυθιστόρημα που θέλει την προσοχή του και που, ίσως, χρειάζεται και μία δεύτερη ανάγνωση!
"Το συναίσθημα του φόβου ξυπνά πολύ συχνά τη φαντασία, κάνοντάς μας να συνδέουμε τα φυσικά φαινόμενα με τη δική μας ψυχική κατάσταση"
"Ένας οπαδός της επικούρειας φιλοσοφίας δε θα παραχωρούσε την παραμικρή απόλαυση προκειμένου να σώσει τον κόσμο από την καταστροφή, μα θα ευχόταν να είναι ευτυχισμένοι όλοι γύρω του γιατί έτσι και η δική του ευτυχία θα μεγάλωνε, υπό την προϋπόθεση ότι κάτι τέτοιο δε θα γινόταν εις βάρος του"
"Οι άνθρωποι που έχουν το χάρισμα της σκέψης, όταν δεν κυβερνάνε οι ίδιοι τη ζωή τους, αλλά την αφήνουν να μετατραπεί σε μηχανική διαδικασία στα χέρια των άλλων, δύσκολα μπορούν να αντέξουν αυτό το δυσβάσταχτο μαρτύριο"
"Η επανάληψη των θρησκευτικών καθηκόντων χωρίς το αίσθημα της πίστης νεκρώνει ανεπανόρθωτα την καρδιά. Οι μεγαλύτεροι άπιστοι είναι αυτοί που εκτελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα μηχανικά"
"Η βάση της εκκλησιαστικής εξουσίας είναι ο φόβος"
"Καμιά φορά, όταν όλος ο κόσμος έχει στραφεί εναντίον μας, παίρνουμε κι εμείς το μέρος του, στρεφόμενοι ενάντια στον ίδιο μας τον εαυτό για να αποφύγουμε την ανυπόφορη αίσθηση της μοναξιάς"
"Όταν ζυγίζουμε τα βάσανά μας και τα βάσανα των άλλων, το χέρι μας δεν είναι ποτέ σταθερό. Πάντοτε τείνουμε να κάνουμε το τάσι να γείρει προς το πλευρό μας"
"Η ενοχή και η αναισθησία συχνά ενώνονται κάτω απ' την ίδια στέγη και δεν υπάρχει πιο δυνατή και άρρηκτη συμμαχία στον κόσμο από αυτήν που συνάπτεται ανάμεσα στο χέρι που τολμά να κάνει τα πάντα και την καρδιά που δεν μπορεί να νιώσει τίποτα"
"Η ζωή των ευτυχισμένων είναι γεμάτη ελπίδες, των δυστυχισμένων γεμάτη αναμνήσεις"
"Η δυστυχία είναι περισσότερο ανεκτή οπουδήποτε όταν είναι κανείς μακριά από τους ανθρώπους που ευθύνονται γι' αυτήν"
"Καμιά φορά η απόλαυση είναι μεγαλύτερη όταν σκέφτεται κανείς την ευτυχία που τον περιμένει παρά όταν βλέπει να πραγματοποιούνται όλα όσα περίμενε"